ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗೆ ಸಬರಮತಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಶ್ಚೇತನ: 3,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಂದಿಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಟಿ.ಜಿ.ಹಳ್ಳಿವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಹಾಯೋಜನೆ

ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಲಮಂಡಳಿ ಸಬರಮತಿ ನದಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 3,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಂದಿಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಟಿ.ಜಿ.ಹಳ್ಳಿವರೆಗೆ 53.73 ಕಿಮೀ ನದಿ ಭಾಗವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ.

Contents

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಪುನಶ್ಚೇತನದ ಅಗತ್ಯತೆ ಸಬರಮತಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಏನು?ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾಗಗಳು ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮನೋಹರ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಸಮಾರೋಪ

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 1,449 ಚದರ ಕಿಮೀ ಪ್ರದೇಶ, 8 ತಾಲೂಕು, 734 ಹಳ್ಳಿಗಳು, 10 ಕೆರೆಗಳು, 13 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು, 3 ರೈಲು ಕ್ರಾಸಿಂಗ್, 1 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ, 3 ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ, 17 ಸೇತುವೆಗಳು.
ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ: ನಂದಿಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಟಿ.ಜಿ.ಹಳ್ಳಿವರೆಗೆ ನದಿ ಪುನಶ್ಚೇತನ.
ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ: ಐಡೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ 3 ಕೋಟಿ ರೂ. ಪಾವತಿಸಿ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (ಡಿಪಿಆರ್) ಹಾಗೂ ವಹಿವಾಟು ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂತಿಮ ವರದಿ: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರೊಳಗೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ.

ಪುನಶ್ಚೇತನದ ಅಗತ್ಯತೆ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ, ನಗರೀಕರಣ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಲಿನಗೊಂಡಿದೆ. ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಲೋಹ, ಪಾದರಸ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನದಿಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೀರಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ.

ಸಬರಮತಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಏನು?

ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನ ಸಬರಮತಿ ನದಿ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪ್ರವಾಹ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೊಳಚೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಎಸ್‌ಟಿಪಿ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅರಣ್ಯೀಕರಣ, ಉದ್ಯಾನವನ, ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ—all ಸೇರಿ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿ

ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಪುನಶ್ಚೇತನದ ನಂತರ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಮಾರಾಟ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾಗಗಳು

8 ತಾಲೂಕುಗಳು: ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ, ಗ್ರಾಮಾಂತರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ರಾಮನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ.
734 ಹಳ್ಳಿಗಳು: ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ 77 ಹಳ್ಳಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.
10 ಕೆರೆಗಳು: ನದಿಯ ಪುನಶ್ಚೇತನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ.
13 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ನದಿಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹರಿದು ಹೋಗದಂತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ.
ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳು: 3 ರೈಲು ಕ್ರಾಸಿಂಗ್, 1 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಎನ್‌ಎಚ್-4), 3 ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ, 17 ಸೇತುವೆಗಳು.
ಶೇ.15% ನದಿ ಪಾತ್ರ: ಮಾತ್ರ ಜಲಮಂಡಳಿ ನೇರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳು

ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ: ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆ, ಎನ್‌ಜಿಒ, ಖಾಸಗಿ ಪಾಲುದಾರರು—all ಸೇರಿ ಸಮಿತಿ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ: ಐಡೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು: ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯಲು ಚಿಂತನೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು

ನದಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ: ಮಲಿನ ನೀರು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ.
ಪ್ರವಾಹ ನಿರ್ವಹಣೆ: ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಅರಣ್ಯೀಕರಣ, ಉದ್ಯಾನವನ ನಿರ್ಮಾಣ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮನರಂಜನೆ, ನೀರಿನ ಮಾರಾಟ.
ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಕೆ: ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮನೋಹರ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ

“ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೀರಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ವಿವಿಧ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಎನ್‌ಜಿಒ, ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು.”